Dzięki możliwościom współczesnej stomatologii ekstrakcja zęba jest dziś przeprowadzana jedynie w ostateczności. Niestety, wciąż istnieją przypadki, kiedy usunięcie zęba jest nieuniknione – część z nich jest wynikiem poważnych zaniedbań stanu jamy ustnej, część wypadków losowych. Sprawdź, w jakich sytuacjach trzeba usunąć ząb i jak wygląda rekonwalescencja po zabiegu.

Kiedy ząb musi zostać usunięty?

Główne wskazania do usunięcia zęba to sytuacje, kiedy zęba nie da się uratować leczeniem zachowawczym lub endodontycznym. Współczesna stomatologia dysponuje wieloma technikami leczenia, jednak nawet one, jeśli pacjent zgłosi się do gabinetu za późno, mogą nie być wystarczające.

Kiedy usuwa się ząb? Oto najczęstsze powody ekstrakcji:

Wskazania do usunięcia zęba to przede wszystkim zaawansowana próchnica. Poważne ubytki i rozprzestrzenianie się infekcji na sąsiadujące zęby zazwyczaj wymagają interwencji chirurga stomatologa.
Kolejne objawy, że ząb wymaga ekstrakcji, to poważne uszkodzenia mechaniczne. Jeśli ząb ma zniszczoną koronę, która nie utrzyma odbudowy protetycznej lub doszło do pionowego pęknięcia korzenia – usunięcie zęba to konieczność.
Jednym z częstych powodów planowania ekstrakcji zęba są choroby przyzębia. Zaawansowana paradontoza może prowadzić do rozchwiania zębów.
Usunięcie zęba bywa też spowodowane planowanym leczenie ortodontycznym, protetycznym, implantologicznych. Stłoczenia zębów, nadliczbowe zęby, położenie poza łukiem zębowym – to tylko kilka sytuacji, kiedy usuwa się ząb przed kolejnym etapem leczenia stomatologicznego.
Zatrzymane zęby – częściowo lub całkowicie – również zazwyczaj wymagają usunięcia. Mogą one powodować nawracające stany zapalne, przesuwanie zębów, przeciążenia i wady zgryzu.

Sprawdź: kiedy usuwać ósemki.

Czy martwy ząb trzeba usuwać?

Nie, martwy ząb nie zawsze jest wskazaniem do ekstrakcji. U wielu pacjentów rozwiązaniem sytuacji może być leczenie kanałowe. Polega ono na oczyszczeniu i dezynfekcji kanałów zęba oraz usunięciu martwych tkanek. Taki ząb jest odpowiednio zabezpieczony i odbudowany. Efekty leczenia endodontycznego można potwierdzić po upływie kilku miesięcy, wykonując diagnostykę obrazową. Jeśli zakończyło się sukcesem, martwy ząb może Ci posłużyć przez wiele lat.

Czy zawsze da się uratować ząb leczeniem kanałowym?

Niestety nie. Możliwość wprowadzenia leczenia endodontycznego jest uzależniona od stopnia zaawansowania zmian chorobowych w zębie i wokół niego. Jeśli doszło do poważnego uszkodzenia zęba, dentysta może zadecydować o konieczności jego usunięcia. Dlatego tak ważne są regularne wizyty u stomatologa, aby móc w porę wychwycić wszelkie nieprawidłowości w jamie ustnej. Martwa miazga to efekt nieleczonej próchnicy, niekiedy urazów zęba. Nieleczony stan zapalny może spowodować zgorzel miazgi, czyli jej rozkład gnilny. To sytuacje, których można (i należy!) uniknąć. Wystarczy pamiętać o kontrolach u dentysty.

Sprawdź: dlaczego regularny przegląd u dentysty jest ważny.

Przygotowanie do usunięcia zęba

Ekstrakcja zęba wymaga przygotowania pacjenta, w tym przeprowadzenia konsultacji. Badanie jamy ustnej jest łączone z diagnostyką obrazową. To sposób na to, aby sprawdzić położenie zęba, okolicznych nerwów, ustalić plan zabiegu.

W ramach wywiadu lekarskiego należy poinformować stomatologa o aktualnym stanie zdrowia – przyjmowanych lekach, chorobach, lękach związanych z wizytą w gabinecie.

W dniu zabiegu staw się w klinice wypoczęty, dobrze nawodniony. Unikaj obfitych posiłków przed ekstrakcją zęba. Wskazany jest lekki posiłek, o ile lekarz nie zaleci inaczej. W przypadku usunięcia zęba w sedacji konieczne jest pozostanie na czczo.

Ekstrakcja zęba – kiedy lekarz może odmówić wykonania zabiegu?

Możliwe przeciwwskazania do usunięcia zęba to m.in. zaburzenia krzepnięcia krwi, szczękościsk, nieleczone nadciśnienie i cukrzyca.

Infekcje, afty, opryszczka to kolejne możliwe wskazania do przesunięcia terminu zabiegu. Decyzja o jego przeprowadzeniu to zawsze kwestia indywidualna.

Kiedy usuwa się ząb u kobiet w ciąży?

Ekstrakcja zęba u ciężarnych jest możliwa. Zabieg najlepiej wykonać w II trymestrze ciąży. Jeśli to konieczne, lekarz może zadecydować o usunięciu zęba w I lub III trymestrze, biorąc pod uwagę stan zdrowia pacjentki i płodu.

Rekonwalescencja, czyli zalecenia po usunięciu zęba

Ekstrakcja zęba, niezależnie od tego, jak bardzo skomplikowany to był zabieg, wymaga rekonwalescencji pacjenta. Zastosowanie się do wytycznych dentysty pozwala zapobiec pojawieniu się powikłań zdrowotnych, w tym suchego zębodołu.

Co po usunięciu zęba można, a czego nie wolno robić?

Tuż po ekstrakcji zęba zagryź tampon stomatologiczny, który otrzymasz od dentysty. Przez ok. 2 h po zabiegu nie pij i nie jedz. W ciągu najbliższej doby nie płucz jamy ustnej.
Zalecenia po usunięciu zęba obejmują przede wszystkim unikanie aktywności fizycznej, palenia i picia alkoholu. Każda z tych czynności może nasilić krwawienie i negatywnie wpłynąć na tworzenie się skrzepu.
Zadbaj o higienę jamy ustnej. Pomocne mogą być specjalne szczoteczki pooperacyjne, płyny antyseptyczne. Unikaj mocnego szorowania okolicy zabiegowej i intensywnego płukania jamy ustnej.
Jeśli dentysta zalecił Ci antybiotykoterapię, przestrzegaj dawek i pory przyjmowania leku.
Zwróć uwagę na dietę. Niezalecane jest przyjmowanie twardych, gorących pokarmów i napojów. Zamiast tego – miękkie konsystencje, dania bez drobinek i pikantnych przypraw.
Zgłoś się na wizytę kontrolną w ustalonym terminie. Jeśli masz założone nierozpuszczalne szwy, dentysta wskaże Ci datę ich usunięcia.

Jeśli coś Cię zaniepokoi, pojawią się objawy wskazujące na rozwój infekcji w jamie ustnej, umów się na konsultację.

Sprawdź: kiedy potrzebna jest pilna wizyta u dentysty.

Powikłania po ekstrakcji zęba

Usunięcie zęba, jak każdy zabieg, wiąże się z możliwością wystąpienia powikłań u pacjenta. Jakich?

Ból i opuchlizna – to typowe objawy po ekstrakcji zęba, które ustępują samoistnie po kilku godzinach, dniach od zabiegu. Aby je zminimalizować, można przyjmować leki przeciwbólowe (bez recepty lub przepisane przez dentystę) i stosować zimne okłady.
Suchy zębodół – sytuacja, w której skrzep krwi wypadł z rany lub nieprawidłowo się uformował. Niestety, jest to częste powikłanie u osób nieprzestrzegających zaleceń pozabiegowych, w tym palaczy. Objawy suchego zębodołu to silny ból, problem z gojeniem się rany, pojawienie się wydzieliny z rany, niekiedy także szczękościsk. Suchy zębodół zazwyczaj pojawia się między 2. a 5. dobą po zabiegu.
Krwawienie – krwawienie po usunięciu zęba to naturalne zjawisko. Jednak jeśli jest ono intensywne lub się przedłuża, wymaga konsultacji z dentystą.
Uszkodzenie nerwu językowego – to powikłanie mogące towarzyszyć ekstrakcji dolnych ósemek, a jednym z jego objawów są zaburzenia czucia języka.
Połączenie ustno-zatokowe – czyli otwarcie kanału, który łączy jamę ustną i nosową, powodując przedostawanie się spożywanych płynów do nosa. Może ono wystąpić u pacjentów po usunięciu zęba górnego trzonowego lub przedtrzonowego.

Aby zminimalizować ryzyko pojawienia się powikłań po ekstrakcji zęba, warto wybrać na miejsce zabiegu dobrą klinikę stomatologiczną. Zwróć uwagę na doświadczenie lekarzy, również w usuwaniu zatrzymanych zębów.

Zapraszamy Cię do zapoznania się z ofertą implantów zębowych w Dental Perfect we Wrocławiu. Zapewniamy kompleksowe usługi dentystyczne, w tym estetykę pozabiegową. Wizytę umówisz wygodnie – online, telefonicznie lub osobiście.

Bibliografia

Pier Carmine Passarelli i in., Reasons for Tooth Extractions and Related Risk Factors in Adult Patients: A Cohort Study. Int J Environ Res Public Health. 2020 Apr 9;17(7):2575.
lek. stom. Magdalena Kuźnik, Suchy zębodół, mp.pl, data dost. 24.11.2025r.
Endodoncja czy implantologia?, magazyn-stomatologiczny.pl, data dost. 24.11.2025r.