STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA

%nameStomatologia zachowawcza – co to jest?

Podstawowym celem działania lekarza dentysty jest zachowanie przez pacjenta jak największej liczby zębów własnych. Leczenie i odbudowa zębów zniszczonych przez próchnicę lub inne czynniki to procedury określane ogólnie jako stomatologia zachowawcza. Współcześnie kładzie się nacisk na minimalnie inwazyjne opracowanie zmienionych destrukcyjnie tkanek, aby zachować jak najlepszą wytrzymałość „naprawionego” zęba. Pozwalają na to zaawansowane materiały stosowane do wypełnienia ubytków, wiążące się trwale z zębem dzięki zjawiskom fizycznym i reakcjom chemicznym zachodzącym w miejscu ich połączenia.

Stomatologia zachowawcza – rodzaje zabiegów

Próchnica jest najczęstszą chorobą dotykającą nasze uzębienie, wywoływaną przez bakterie, które wydzielają substancje rozpuszczające twarde tkanki. Prowadzi to do zniszczenia korony, a czasem nawet korzenia zęba. Leczenie polega na usunięciu zainfekowanej części, a następnie odbudowie za pomocą materiałów, które barwą, strukturą i wytrzymałością naśladują naturalny ząb. Współczesne materiały stosowane w stomatologii zachowawczej charakteryzuje niezwykła różnorodność. W zębach przednich, gdzie wymagana jest wysoka estetyka, wykorzystuje się technikę łączenia ze sobą różnych odcieni w celu uzyskania idealnego wyglądu, natomiast w zębach bocznych najważniejsza staje się wytrzymałość i odporność na siły działające na przykład podczas jedzenia. Nieustanny rozwój materiałów stomatologicznych pozwala na spełnienie nawet najbardziej wygórowanych oczekiwań pacjenta.

Niekiedy próchnica powoduje zainfekowanie korzenia zęba. Znajdują się tam kanały, a w nich nerwy i naczynia krwionośne, co jest przyczyną dolegliwości bólowych. W takim przypadku należy przeprowadzić leczenie endodontyczne, czyli usunięcie zniszczonych tkanek z kanałów i wypełnienie ich materiałem zastępczym (patrz: endodoncja).

Czasami zęby ulegają uszkodzeniom pod wpływem innych czynników. W wyniku starcia podczas nieprawidłowego szczotkowania lub odpryśnięcia fragmentów zęba na skutek nadmiernego zaciskania czy zgrzytania powstają ubytki, które również muszą być oczyszczone i wypełnione. Pozostawienie ich nie tylko osłabia całą strukturę, prowadząc do jeszcze większych uszkodzeń, ale także może być dodatkowym miejscem rozwoju próchnicy.

Stomatologia zachowawcza – przebieg zabiegu

stomatologia zachowawcza wroclawKażdy zabieg z zakresu stomatologii zachowawczej rozpoczyna się od miejscowego znieczulenia, które zapewnia komfort pacjentowi, praktycznie eliminując ból na czas całej procedury. Kolejnym etapem jest założenie koferdamu, który umożliwia precyzyjną i przewidywalną pracę lekarza. Jest to guma izolująca leczony ząb od otoczenia, dzięki czemu zachowana jest całkowita aseptyka zabiegu. Niezwykle istotna jest izolacja od śliny, ponieważ niemal wszystkie materiały stosowane w leczeniu zachowawczym wymagają całkowitej suchości podczas ich wprowadzania do ubytku. Koferdam ma wiele zalet także względem pacjenta – znika problem nadmiaru wody w jamie ustnej (stosowanej do chłodzenia podczas opracowywania) oraz ryzyko przypadkowego wpadnięcia narzędzi lub materiałów do jamy ustnej czy gardła.

Właściwie po znieczuleniu i założeniu koferdamu pacjent może całkowicie się zrelaksować, gdyż wówczas lekarz bezboleśnie i dokładnie oczyszcza ząb, a następnie odbudowuje materiałem imitującym naturalne tkanki. Finalnie lekarz dostosowuje wypełnienie do prawidłowego kontaktu z innymi zębami, a pacjent może ocenić efekt końcowy.

W przypadku konieczności leczenia endodontycznego zabieg, również przeprowadzany w znieczuleniu i osłonie koferdamu, obejmuje usunięcie zainfekowanych bakteriami tkanek z kanałów zęba za pomocą narzędzi maszynowych, dokładne przepłukanie środkami dezynfekującymi, a następnie szczelne wypełnienie (patrz: endodoncja). Oczywiście ostatecznym elementem jest odbudowa korony zęba w opisany wyżej sposób.

Stomatologia zachowawcza – wskazania i przeciwwskazania

Zachowawczo możemy leczyć niemal wszystkie zęby z ubytkami próchnicowymi, za wyjątkiem przypadków z utratą znacznej części korony zęba, gdzie bardziej wskazane jest leczenie protetyczne. Leczyć w taki sposób można również ubytki niepróchnicowego pochodzenia, a więc powstałe w wyniku starcia czy odłamania się fragmentów twardych tkanek. Odrębnym wskazaniem są zęby nieprawidłowo ukształtowane lub przebarwione na skutek chorób genetycznych czy niedoborów pokarmowych. Leczenie zachowawcze stosuje się również jako metodę naprawy, gdy próchnica rozwija się pod wykonanym wiele lat wcześniej wypełnieniem lub dojdzie do wznowy procesu zapalnego w kanałach zęba.
W przypadku zaniedbania przez pacjenta regularnych wizyt u stomatologa czy ignorowania objawów bólowych może się zdarzyć, że zęby będą zbyt zniszczone, aby można by było leczyć je zachowawczo, gdyż po prostu materiał nie będzie miał się czego trzymać. Rozległe zmiany zapalne w kości otaczającej ząb czy znaczne rozchwianie zęba to kolejne przeciwwskazania do metod zachowawczych. Ostateczną decyzję o sposobie leczenia zawsze podejmuje lekarz stomatolog na podstawie szczegółowej diagnostyki.

Stomatologia zachowawcza – najczęstsze pytania

Czy leczenie jest bolesne?

W naszym gabinecie leczenie zachowawcze zawsze jest poprzedzone znieczuleniem miejscowym (za wyjątkiem indywidualnych przeciwwskazań związanych ze stanem zdrowia pacjenta), co zapewnia całkowitą bezbolesność i komfort pacjenta podczas całego zabiegu.

Jak długo trwa leczenie?

Zwykle zabiegi z zakresu stomatologii zachowawczej nie są czasochłonne i zajmują nie więcej niż godzinę. Jednak każdy pacjent jest inny i chcąc dostosować się do indywidualnych warunków zgryzowych czy zachować idealną estetykę, lekarz musi poświęcić odpowiednio więcej czasu, oczywiście z korzyścią dla pacjenta. Ponadto często dopiero po otwarciu ubytku uzyskuje się ostateczny obraz zmiany próchnicowej, która mogła wcześniej z zewnątrz wyglądać na niewielką, a okazuje się głęboką, czasem wymagającą leczenia endodontycznego.

Jakie są zalecenia po zabiegu?

Najczęstszym zaleceniem po leczeniu zachowawczym jest unikanie jedzenia i picia przez 1 – 2 godziny po zabiegu, aby pozwolić materiałowi użytemu do odbudowy na trwałe i szczelne związanie się z zębem. Przez ten krótki czas po opuszczeniu gabinetu przez pacjenta w wypełnieniu zachodzą reakcje chemiczne, które są kluczowe dla zapewnienia mu doskonałej wytrzymałości. Później można powrócić do normalnego trybu życia. Oczywiście jeśli wypełnienie w jakiś sposób przeszkadza, na przykład nieprawidłowo kontaktuje podczas jedzenia lub zaciskania zębów, a także gdy pojawia się ból na nagryzanie, należy niezwłocznie zgłosić się do stomatologa celem korekty wypełnienia.