Zęby mądrości to częsty powód pilnych wizyt w gabinetach stomatologicznych. Można ich jednak uniknąć i zaoszczędzić sobie bólu oraz stresu. Sprawdź, kiedy usuwanie ósemek jest konieczne, a kiedy wystarczy pamiętać o ich regularnej kontroli.

Problemy z ósemkami

Ósemki, zęby mądrości, a może trzecie zęby trzonowe? Każda z nazw jest prawidłowa. Podobnie jak stwierdzenie, że posiadanie ósemek może być problematyczne lub… w ogóle nie wpływać na stan Twojej jamy ustnej. Należy jednak dodać, że druga z opcji zdarza się rzadziej.

Ósemki to ostatnie zęby trzonowe. Znajdują się z tyłu łuków zębowych i wyrzynają się zazwyczaj między 17 a 25. rokiem życia. Zdarza się też, że pojawiają się wcześniej lub później.

Po co nam zęby mądrości? Ósemki u naszych przodków były zębami, które pomagały w rozdrabnianiu twardego pokarmu. Ewolucja – i zmiany w diecie – doprowadziły do tego, że obecnie nie każdy człowiek może pochwalić się czteroma zębami mądrości. Jeśli już są, bardzo często są nieprawidłowo ułożone w żuchwie lub szczęce i uciskają na sąsiadujące zęby. Bywa też tak, że ósemka nie ma wystarczająco miejsca w łuku zębowym i nie może się wyrznąć. W takim przypadku u pacjenta diagnozowane są zatrzymane ósemki.

Zacznijmy jednak od początku, czyli od chwili wyrzynania się trzecich zębów trzonowych. Jest to proces, który może długo trwać, a jego przebieg wiąże się z pojawieniem się pewnych dolegliwości.

Ból ósemek przy wyrzynaniu

Ósemki wyrzynają się etapami. Dają o sobie znać na chwilę, po czym następuje chwila spokoju, aby w końcu cały proces ruszył na nowo. Na jakie dolegliwości skarżą się pacjenci? Przede wszystkim jest to ból, który może obejmować nie tylko dziąsło, ale i podniebienie, gardło, czy nawet promieniować do ucha. Listę objawów należy uzupełnić o obrzęk i zaczerwienienie dziąsła. U niektórych pacjentów pojawia się szczękościsk, możliwe jest także podwyższenie temperatury ciała.

Sprawdź: dlaczego regularny przegląd u dentysty jest ważny.

Wyrzynanie ósemki – problemy, na które warto zwrócić uwagę

Masz wszystkie zęby mądrości, są one w pełni zdrowe i prawidłowo ułożone w łuku zębowym? Należysz do grona szczęśliwców! U większości pacjentów pojawienie się ósemek jest raczej problematyczne. Zbyt wąska szczęka/żuchwa sprawiają, że nie mają one miejsca na to, aby prawidłowo się wyrznąć i ustawić w łuku zębowym. Zęby mądrości mogą rosnąć pod kątem, powodować stłoczenia zębów i wady zgryzu. Sporo mówi się też o zatrzymanych ósemkach.

Zatrzymane ósemki – objawy

Ząb zatrzymany to ząb, który:

jest w pełni uformowany,
ma ukształtowany i zamknięty wierzchołek korzenia,
po okresie fizjologicznego wyrzynania pozostał w kości lub w tkankach miękkich.

W wielu przypadkach to właśnie ósemki są zębami zatrzymanymi. Warto jednak dodać, że ósemki mogą być zatrzymane częściowo lub całkowicie.

Zęby zatrzymane częściowo to zęby, których niewielka część korony wystaje ponad dziąsła.
Jeśli ząb w ogóle nie wyrznął się ponad linię dziąsła, jest zatrzymany całkowicie.

Czy zatrzymane ósemki dają objawy? Ząb zatrzymany częściowo często powoduje nawracające stany zapalne. Pod fałdem dziąsła tworzy się tzw. kieszonka dziąsłowa, w której gromadzą się bakterie. Nie trzeba chyba dodawać, że codzienna higiena takiego zęba jest znacznie utrudniona. To z kolei prosta droga do rozwoju próchnicy.

W pełni zatrzymane ósemki mogą, ale nie muszą dawać objawów. Wszystko zależy od ich położenia. Gdy mają kontakt z sąsiadującymi zębami, mogą uciskać ich korzenie.

Możliwe objawy zatrzymanej ósemki to m.in.:

ból zlokalizowany z tyłu łuku zębowego,
szczękościsk,
stany zapalne dziąsła,
obrzęk dziąsła.

Nawet jeśli zatrzymane ósemki nie powodują żadnych z powyższych dolegliwości, mogą wpływać na przesuwanie pozostałych zębów w łuku zębowym, przyczyniać się do rozwoju torbieli bądź powodować ukryty stan zapalny.

Ból ósemek – co robić?

Jeśli dokucza Ci ból ósemek, zgłoś się na kontrolę do swojego dentysty. Lekarz oceni stan zębów i zaplanuje dalsze postępowanie. Niezbędnym elementem diagnostyki są badania obrazowe, dzięki którym można sprawdzić budowę, położenie i wpływ ósemek na sąsiadujące zęby. W przypadku zębów mądrości zazwyczaj jest to zdjęcie RTG oraz tomografia komputerowa CBCT. Oba badania możesz wykonać w naszej klinice Dental Perfect we Wrocławiu.

Sprawdź: kiedy potrzebna jest pilna wizyta u dentysty.

Kiedy usuwać ósemki?

Nagły ból ósemek to jeden z najczęstszych, ale niejedyny powód ekstrakcji zębów mądrości. Jak rozpoznać, że ósemka wymaga usunięcia?

Ekstrakcja zęba mądrości zazwyczaj jest konieczna w przypadku:

nawracających lub przewlekłych stanów zapalnych zęba,
rozwoju torbieli,
nieprawidłowego położenia ósemki w łuku zębowym,
braku miejsca na ósemkę, skutkującego stłoczeniem, przemieszczaniem pozostałych zębów, uciskiem na korzenie 7,
pęknięcia zęba,
rozwoju próchnicy,
planowanego leczenia ortodontycznego i/lub operacji ortognatycznej.

Sprawdź: kiedy zabieg usunięcia zęba jest konieczny?

Czy zatrzymane ósemki zawsze wymagają ekstrakcji?

Nie, zatrzymane ósemki nie zawsze wymagają usunięcia. Jeśli ząb jest całkowicie zatrzymany, ale nie daje żadnych objawów, a diagnostyka obrazowa wskazuje, że ósemka nie ma kontaktu z sąsiadującym zębem, dentysta może zadecydować o pozostawieniu zęba mądrości i jego regularnej kontroli. Jednak gdy zatrzymana ósemka daje objawy lub zaburza funkcjonalność zgryzu, należy ją usunąć.

Gdy u pacjenta występują częściowo zatrzymane ósemki, ekstrakcja zęba zazwyczaj jest koniecznością. Głównym powodem takiej decyzji jest słaby dostęp do zęba i tym samym kłopoty z utrzymaniem jego prawidłowej higieny, co zwiększa ryzyko rozwoju próchnicy i stanów zapalnych.

Sprawdź: próchnica – objawy, diagnostyka i leczenie.

Kiedy lepiej poczekać z usunięciem ósemki?

Ekstrakcja zębów mądrości – jak każdego innego zęba – nie może być przeprowadzana u pacjentów z objawami infekcji. Jeśli jesteś przeziębiony, mam podwyższoną temperaturę, kłopoty z drogami oddechowymi, przełóż wizytę u chirurga.

Usuwanie ósemek, o ile nie jest pilne, warto zaplanować na chłodniejszy dzień. Dlaczego? Niższe temperatury powodują, że naczynia krwionośne szybciej się zwężają, co wpływa na proces gojenia rany.

Jesteś w ciąży? Usuwanie ósemek jest możliwe, jednak najlepiej to zrobić w II trymestrze ciąży. Zabieg w innym terminie, jeśli to wskazane, jest przeprowadzany po indywidualnej ocenie ryzyka względem zdrowia ciężarnej i płodu.

Czy trzeba usuwać zdrowe ósemki?

Usuwanie ósemek nie jest konieczne, o ile zęby są w pełni wyrznięte, są prawidłowo ustawione w łuku zębowym i nie wpływają na funkcyjność zgryzu. U niektórych pacjentów zdrowe ósemki stanowią podporę dla protezy. To jednak niejedyne możliwości ich wykorzystania.

Czy zawsze trzeba usuwać ósemki? Nie, chociaż w wielu przypadkach jest to konieczność. Jeśli szukasz sprawdzonego miejsca, w którym działa chirurgia stomatologiczna we Wrocławiu, umów się na wizytę do naszej kliniki. Dental Perfect to doświadczeni specjaliści w zabiegach ekstrakcji zębów, również tych zatrzymanych.

Bibliografia

prof. dr hab. med. Barbara Adamowicz-Klepalska, Rozwój zębów stałych – wyrzynanie i dojrzewanie, czyli mineralizacja, mp.pl, data dost. 24.11.2025r.
Maciej Czerniuk, Zęby mądrości jako potencjalne ognisko infekcji pochodzącej z jamy ustnej – opis przypadku [w:] Kardiologia po dyplomie, Tom 8 Nr 12 • Grudzień 2009.
Kiedy trzeba usuwać ósemki?, zdrowie.pap.pl, data dost. 24.11.2025r.
Zęby mądrości – czy mogą zrewolucjonizować medycynę regeneracyjną?, magazyn-stomatologiczny.pl, data dost. 24.11.2025r.